ทุกวันนี้ การช้อปปิ้งหรือซื้อของผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์กลายเป็นเรื่องปกติในชีวิตที่โลกดิจิทัลหมุนรอบตัวเรา บางคนจับจ่ายใช้สอยผ่านแพลตฟอร์มต่างๆ วันละหลายๆ ครั้ง ตอกย้ำว่าสังคมไทยกำลังก้าวเข้าสู่ยุค Digital Commerce อย่างเต็มรูปแบบ ซึ่งสามารถพูดได้ว่าหากผู้ค้ารายใด ไม่ปรับตัวให้ทันกับยุคสมัย ไม่มีการค้าขายผ่านโลกออนไลน์ ก็อาจจะต้องล้มหายตายจากไปจากแวดวงธุรกิจในไม่ช้า พฤติกรรมขาช้อปออนไลน์ เมื่อพฤติกรรมผู้บริโภคเปลี่ยนไป ระบบออนไลน์เข้ามาทดแทนการค้าขายในรูปแบบเดิม ทำให้เกิดความเคยชินใหม่ๆ ขึ้น ในที่นี้ขอกล่าวถึง 3 ประเด็นที่เกี่ยวพฤติกรรมขาช้อปออนไลน์ ได้แก่ ความสะดวกรวดเร็ว ความง่าย และความเสี่ยงทางไซเบอร์
“Shopee” แจ้งหยุดชำระเงินผ่านบัญชีธนาคาร หลังผู้เสียหายผูกบัญชีธนาคารกับแอปแล้วถูกดูดเงิน ด้านผู้เชี่ยวชาญความปลอดภัยไซเบอร์ ยอมรับ ถูก “แฮกเกอร์ดูดเงิน” ป้องกันยาก มีแนวโน้มเพิ่มสูงต่อเนื่อง แนะวิธี “ป้องกันตัว” เปิดบัญชีใหม่ใช้เฉพาะทำธุรกรรมออนไลน์ เพื่อจำกัดความเสียหาย จากกรณี มีผู้เสียหายผูกบัญชีธนาคารกับแอปพลิเคชันอีคอมเมิร์ชชื่อดัง (Shopee) แล้วต้องสูญเงินในบัญชีธนาคารหลายหมื่นบาทโดยไม่ทราบสาเหตุ ทั้งที่ไม่ได้มีการทำธุรกรรมใดๆ จนต้องไปแจ้งความและร้องเรียนผ่านสื่อโซเชียล โดยพบว่ามีผู้เสียหายนับร้อยรายต้องสูญเงินลักษณะเดียวกัน ล่าสุด ผู้สื่อข่าวสำนักข่าวไทย พยายามติดต่อฝ่ายบริหาร Shopee ผ่านทีมประชาสัมพันธ์ของบริษัทฯ
ในยุค Digital Risk หรือความเสี่ยงภัยดิจิทัล ผู้คนทั่วโลกอยู่ในวังวนของภัยที่มาจากการใช้ชีวิตประจำวันในปัจจุบันที่มักผูกติดอยู่กับ Smart Phone และ Social Media รวมถึงอุปกรณ์ดิจิทัลต่างๆ อาจารย์ ปริญญา หอมเอนก ประธานกรรมการบริหาร บริษัท เอซิส โปรเฟสชั่นนัล เซ็นเตอร์ จำกัด ในฐานะผู้เชี่ยวชาญด้าน Cybersecurity ได้ตระหนักถึงความเสี่ยงภัยดิจิทัลที่กำลังเกิดขึ้นกับผู้คนทุกเพศทุกวัย จึงได้จัดทำพ็อกเก็ตบุ๊คขึ้นเพื่อถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์ในหลายปีที่ผ่านมา ตลอดจนมุมมองต่างๆ
ในโอกาสที่มีการจัดงานสัมมนา Cyber Defense Initiative Conference (CDIC) ของทุกๆ ปี ผู้เขียนจะออกคาดการณ์ 10 แนวโน้มของปีถัดไป หรือที่เรียกว่า Top Ten Cybersecurity & Privacy Threats and Trends 2023 นอกเหนือจากที่กล่าวในงาน ผู้เขียนยังนำมาถ่ายทอดไว้ในเว็บไซต์ ซึ่งประกอบไปด้วย Trend
ปัจจุบัน “Digital Transformation” กำลังปฏิวัติโลกครั้งใหญ่ เทคโนโลยีดิจิทัลได้เข้ามาทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในทุกๆ มิติ แม้มองแค่มิติทางด้านความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์เพียงด้านเดียว ก็พบว่ายังมีอีกหลายแง่มุมที่ “คน องค์กร และประเทศ” จะต้องรู้ และตามให้ทัน การเปลี่ยนแปลงที่รุกคืบเข้ามาทุกขณะ พื้นฐานสำคัญด้านความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ที่ต้องรู้และตามให้ทันนับจากนี้ไปมี 2 เรื่องใหญ่ๆ ได้แก่ 1. From Cyber Risk to Digital Risk
เพื่อให้ “ตระหนักและเข้าใจ” ความจริงที่มีเพียงหนึ่งเดียวของปัญหาภัยไซเบอร์ที่เราแก้กันไม่ตกเสียที “Unknown Unknowns” คืออะไรและเกี่ยวอะไรกับ “ตระหนักและเข้าใจ” (Aware and Understand) ในบทความนี้จะมาอธิบายหลักคิดในระดับโลก เพื่อให้รับรู้และนำมาใช้ในมิติที่เกี่ยวข้องกับภัยไซเบอร์ที่คนส่วนใหญ่ยังไม่รู้ ผู้เขียนขออธิบาย “Unknown Unknowns” จากหลักคิดของ Mr. Donald Rumsfeld อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมสหรัฐสองสมัย ที่ท่านได้กล่าวไว้ว่า “เราไม่รู้ว่า เรายังไม่รู้อะไรอีกมาก” นั้นมีผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน มาขยายความให้ผู้อ่านทุกคนได้รู้ลึกเห็นความชัดเจนยิ่งขึ้น
จากสถิติข้อมูลตัวเลขจำนวนการแจ้งความออนไลน์ผ่านเว็บ https://www.thaipoliceonline.com โดยกองบัญชาการตำรวจสืบสวนสอบสวนอาชญากรรมทางเทคโนโลยี ไม่ถึง 4 เดือน คือระหว่างวันที่ 1 มี.ค. – 27 มิ.ย. 2565 โดยมียอดสะสมสูงถึง 44,144 คดี คิดเป็นความเสียหายกว่า 3,014,394,216 บาท
ประเทศไทยให้ความสำคัญยิ่งยวดกับการรับมือกับภัยไซเบอร์ โดยเมื่อปี พ.ศ. 2562 ได้ประกาศใช้พระราชบัญญัติการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ โดยเน้นประเด็นไปที่หน่วยงานด้าน CI ล่าสุด สกมช. ได้กำหนดให้วันที่ 6 กันยายน 2565 เป็นวัน Deadline บังคับใช้ ประมวลแนวทางปฏิบัติและกรอบมาตรฐานฯ
มีคำถามเกิดขึ้นมากมายว่า อะไรผิด-อะไรไม่ผิด กับการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลตาม พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) ที่จะมีผลบังคับใช้โดยสมบูรณ์นับแต่วันที่ 1 มิถุนายน 2565 เป็นต้นไป บทความนี้จึงขอหยิบยกประเด็นนี้มากล่าว เพื่อให้คนคลายความกังวล ซึ่งเป็นคำตอบจาก PDPC Thailand โดยตรง กับ 4 เรื่องที่ไม่จริง
อ.ปริญญา ได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้ทรงฯ ในคณะกรรมการฯ ระดับชาติ ตาม พ.ร.บ.การรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ และ พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล